| |
Troid hastalıkları
Gebelik, tiroit bezi hastalıkları açısından kritik ve bu yüzden de
araştırılması gereken bir dönemdir. Genç kadınların gebelik dönemlerinde
guatr oluşumu ve mevcut olan guatrın hızlı büyüdüğü ve daha belirgin hale
geldiği bilinmektedir. Bu olay iyot eksikliği olan coğrafi bölgelerde
oldukça sıktır. Gebelik dönemindeki kadınların iyot ihtiyaçları diğer genç
insanlara göre çok daha fazladır. Genellikle gebeler gebelik dönemlerinde
çocuğa zarar verir gerekçesiyle ilaç kullanmaktan kaçınırlar. Ancak iyot
eksikliği durumlarında gebelerin gereken iyot ihtiyaçları karşılanmalıdır.
Bu yüzden bu durumdaki gebelerin iyot tabletleri almaları gerekir. Şu
unutulmamalıdır ki; iyot eksikliği de çocukta zararlı etkilere neden olur.
Gebelerdeki iyot eksikliğinin nedeni ise artmış iyot kaybıdır. Kısmen
çocuğa, kısmen de idrarla iyot atılımının artmasına ve sonuçta iyot dağılım
alanının çoğalmasına bağlıdır. Gebelikte günlük iyot ihtiyacı ve gıdalarla
alınan iyot miktarı arasında mevcut olan fark iyot eksikliğinde daha da
artmaktadır.
Gebelerde Guatr:
Yeni oluşan guatr veya var olan guatrın hızlı büyümesi genç ve gebe
kadınlarda sıktır. Nedeni ise günlük ihtiyaç ile günlük alınan iyot miktarı
arasındaki farkın artmasıdır. Tiroit bezinin uyum mekanizmasından dolayı
guatr oluşur.
İyot eksikliğinin fazla olduğu 2. gebelik haftasında çocukta guatr oluşma
riski vardır. Buna yeni doğan guatr'ı denir. Bu hastalıkta iyot eksikliğinin
olduğu coğrafi bölgelerde sık görülür. Gebe kadınların bu iyot ihtiyaçlarını
karşılayabilmeleri için iyotlu tuz tüketimi önerilmez. Çünkü çok yüksek
miktarlarda iyotlu tuz almaları gerekir. Bu da gebelerde yüksek tansiyon
gelişme ve ödem oluşma riskini arttırmaktadır. Bu yüzden de gebeler günlük
200 mikrogram'lık tabletler halinde iyot almalıdırlar. Bu tedavi sayesinde
annede yeni guatr oluşumu ve var olan guatrın büyümesi önlenir. Ayrıca
çocuktaki iyot eksikliği de giderilip yeni doğan guatr oluşumu engellenir.
Genç kadınlarda gebe kaldıkları sırada guatrları mevcutsa bu tedavi
guatrlarının büyümesini engelleyemez. Bu yüzden de bu hastalar da tiroit
hormonu preparatları kullanılmalıdır. Bu tedavinin çocuğa hiçbir yan etkisi
ve zararı yoktur. Çünkü tiroit hormonları plasentadan geçemez.
Sonuç olarak guatrsız gebelerde mutlaka iyot tedavisi uygulanmalı, guatrlı
gebelerde ise buna ek olarak tiroid hormon tedavisi de uygulanmalıdır. Bu
tedavi çocuğa zarar yerine fayda getirir. Eğer tedavi uygulanmazsa çocukta
guatr gelişme riski yüksektir.
Gebelerde Hipotiroidi:
Belirgin hipotiroidisi olan kadınlar nadiren gebe kalabilirler. Kısırlık
nedenleri içinde önemli bir yer alır. Gebe kaldıkları taktirde de önceden
gördükleri tiroit hormon tedavilerine devam edilir. Gebelik esnasında
hipotiroidizm oluşursa da hormon tedavisine başlanılır. Hipotiroidili gebe
kadınlar gebelikleri sürece tedavi görmezlerse erken doğum , düşük vs.
istenmeyen sonuçlarla karşılaşabilirler. Bu hormon tedavisi ile bu olaylar
minimal gözlenir. Bu tedavinin de çocuklar üzerine hiçbir zararlı etkisi
yoktur. Aksine faydaları çoktur.
Gebelikte Hipertiroidi:
Hipertiroidi, gebelikte nadiren görülür ve bu durum sevindiricidir. Çünkü
hipertiroidili bir gebenin tedavisi guatrlı ve hipotiroidili gebeninkinden
oldukça zor ve sorunludur. Bunun nedeni de annenin tiroid bezini frenlemek
için kullanılan ilaçların plasentadan geçip çocuğun kan dolaşımına
geçmesindendir. Ancak bu geçişin, kullanılan ilaçların dozlarına bağlı
olduğu biliniyor. Bu ilaçların yüksek dozları çocukta hipotiroidi ve guatr
oluşturmaya yeterlidir. Bu kesinlikle istenmeyen bir durum olup, çocuğun
zihinsel ve motor gelişimini kötü yönde etkiler. Belirli bir dozun altında
da çocuğun tiroit bezine etki etmediği biliniyor. Sonuçta bu tür,
hipertiroidili gebelere mümkün olan en düşük doz ilaç verilmelidir. Öte
yandan tedavi edilmeyen hipertiroidili gebelerde düşük, erken doğum,
plasentanın erken ayrılması gibi istenmeyen olayların sıklığı artar. Ayrıca
çocuklarda anomali oluşma sıklığı da artar.
Basedow hastalığı olan gebelerin tedavisi sonucu çocuklarında % 3 doğumsal
guatr ve yaklaşık % 1 doğumsal hipotiroidi geliştiği gözlenmiştir. Bunlar
tamamen tedavi sonucu oluşur. Oysa Basedow'lu gebelerin çocuklarında % 1-3
oranında doğumsal hipertiroidi görülme olasılığı var. Bu durum tedaviden
kaynaklanmaz. Annedeki tiroit bezini stimüle (uyaran) eden antikorların
çocuğa geçmesiyle oluşur.
Sonuçta hipertiroidili kadınların gebelikleri yüksek riskli gebelik grubuna
girer. Mutlaka kadın-doğum ve Endokrinoloji uzmanının denetimi altında
olmalıdırlar. |
|
